Strona Główna Sprawy cywilne Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

Prawnik
Autor: Prawnik
Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że „każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd”. Prawo obywatela do rozpatrzenia jego sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki uzyskało więc konstytucyjną rangę. Jest niewątpliwe, że podstawą prawną odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę powstałą przez naruszenie obowiązku rozpoznania przez sąd sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest przepis art. 417 K.c. Przesłanka bezprawności będzie wykazana wówczas, gdy stwierdzone zostanie naruszenie obowiązku sądu rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie (bez nieuzasadnionej zwłoki).
 
Przepis art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności formułuje szereg gwarancji rzetelnego procesu sądowego, nakazując m.in. by sprawa została rozpatrzona „w rozsądnym terminie”. Liczba skarg, jakie na tle przewlekłości postępowania napływają do Trybunału jest znaczna (przykładowo: na ogólną liczbę 888 merytorycznych wyroków Trybunału wydanych w 2001 r., aż w 480 stwierdzono naruszenie art. 6 Konwencji). Stanowisko Trybunału w kwestii przewlekłości postępowania sądowego można ująć w trzech płaszczyznach.
 
Na tle Konwencji o Ochronie Praw Człowieka pojawiło się pytanie, czy państwo ma obowiązek ustanowić własne gwarancje przeciwko przewlekłości postępowania, a w szczególności, czy powinno wprowadzić rozwiązania przewidujące możliwość uzyskania odszkodowania (zadośćuczynienia) w razie niezakończenia postępowania w „rozsądnym terminie”. W tym względzie zmiana stanowiska Trybunału nastąpiła w orzeczeniu z dnia 26 października 2000 r. (Kudła przeciwko Polsce), w którym uznano, że jeżeli porządek prawny danego państwa nie przewiduje możliwości uruchomienia odrębnego postępowania w przedmiocie uzyskania zadośćuczynienia (odszkodowania) za przewlekłość postępowania sądowego, to zachodzi też naruszenie art. 13 Konwencji, ustalającego prawo do skutecznego środka odwoławczego. Takie stanowisko Trybunału oznacza, że jeżeli dane państwo ustanowi własną procedurę dochodzenia odszkodowania za przewlekłość postępowania sądowego, to przed wykorzystaniem tej procedury, nie będzie można kierować do Trybunału skargi dotyczącej naruszenia art. 6 Konwencji. Podkreśla się jednak, że procedura ta musi odpowiadać ogólnym wymaganiom „skuteczności” środków odwoławczych, w ujęciu art. 13 Konwencji (realna i efektywna).
 
Mając na uwadze powyższe uregulowania Ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki do polskiego porządku prawnego wprowadzono możliwość wniesienia skargi na tzw. opieszałość sądu i uzyskania zadośćuczynienia.
 
Przez przewlekłość postępowania rozumie się w praktyce brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, zachodzący dłużej niż jest to konieczne do rozważenia sprawy czy to w fazie gromadzenia dowodów, czy w fazie rozważania ich treści. Jest oczywiste, że bez należytego rozważenia sprawy nie można nie tylko wyrokować, ale i gromadzić dowodów, więc także wyznaczać posiedzenie (rozprawę). Nieuzasadnione jest zarówno oczekiwanie rozstrzygnięcia sprawy niezwłocznie po jej wniesieniu, jak i niezwłocznego wyznaczenia w niej czynności procesowych, przygotowujących rozstrzygnięcie.
 
Sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie.
 
Skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Skarga powinna ponadto zawierać:
  1. żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy;
  2. przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.
 
Skarga może zawierać żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę albo prokuratorowi prowadzącemu lub nadzorującemu postępowanie przygotowawcze zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej.
 
Uwzględniając skargę, sąd na żądanie skarżącego przyznaje od Skarbu Państwa, a w przypadku skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez komornika - od komornika, sumę pieniężną w wysokości od 2 000 złotych do 20 000 złotych.
Opinie
Twój komentarz
Opinie klientów
Wanda
Bardzo dziękuje Panu Darkowi za szybkie i profesjonalne przygotowanie dokumentów. Polecam firma godna zaufania.
Bartek
Szybka i profesjonalna obsługa za niską cenę. Znakomita znajomość prawa i zawiłości znanych tylko prawnikom. Prawnik wypełnił sądowe dokumenty i tak p...
Magda
Szybka, fachowa pomoc. Sprzeciw skutecznie wniesiony, a dzięki niemu sprawa została umorzona z braku dowodów. ustawa i e-sądy tworzą niestety możliwoś...